Documents
-
LABYRINTH-MUSICAL-INSTRUMENTS-PHOTOGRAPHER-APRIL-RENAE LABYRINTH MUSICAL INSTRUMENTS -
LABYRINTH-MUSICAL-INSTRUMENTS-PHOTOGRAPHER-APRIL-RENAE LABYRINTH MUSICAL INSTRUMENTS -
LABYRINTH-MUSICAL-INSTRUMENTS-PHOTOGRAPHER-APRIL-RENAE LABYRINTH MUSICAL INSTRUMENTS -
LABYRINTH-MUSICAL-INSTRUMENTS-PHOTOGRAPHER-APRIL-RENAE LABYRINTH MUSICAL INSTRUMENTS -
LABYRINTH-MUSICAL-INSTRUMENTS-PHOTOGRAPHER-APRIL-RENAE LABYRINTH MUSICAL INSTRUMENTS -
LABYRINTH-MUSICAL-INSTRUMENTS-PHOTOGRAPHER-APRIL-RENAE LABYRINTH MUSICAL INSTRUMENTS -
LABYRINTH-MUSICAL-INSTRUMENTS-PHOTOGRAPHER-APRIL-RENAE LABYRINTH MUSICAL INSTRUMENTS -
LABYRINTH-MUSICAL-INSTRUMENTS-PHOTOGRAPHER-APRIL-RENAE LABYRINTH MUSICAL INSTRUMENTS -
LABYRINTH-MUSICAL-INSTRUMENTS-PHOTOGRAPHER-APRIL-RENAE LABYRINTH MUSICAL INSTRUMENTS -
LABYRINTH-MUSICAL-INSTRUMENTS-PHOTOGRAPHER-APRIL-RENAE LABYRINTH MUSICAL INSTRUMENTS -
LABYRINTH-MUSICAL-INSTRUMENTS-PHOTOGRAPHER-APRIL-RENAE LABYRINTH MUSICAL INSTRUMENTS -
LABYRINTH-MUSICAL-INSTRUMENTS-PHOTOGRAPHER-APRIL-RENAE LABYRINTH MUSICAL INSTRUMENTS
Όνομα
Rabāb (Ραμπάμπ)
Περιγραφή
Τοξωτό χορδόφωνο που συνδέεται στενά με τους Pashtun (Παστούν), τη μεγαλύτερη εθνοτική ομάδα του Αφγανιστάν, με παρουσία και στο βορειοδυτικό Πακιστάν. Το συγκεκριμένο όργανο θεωρείται σπάνιο, καθώς πιθανώς κατασκευάστηκε από τον Wasil Qaderi, μέλος της περίφημης οικογένειας των Qaderi, που κατασκευάζει rabāb επί επτά γενιές.
Λεπτομέρειες
Το rabāb (ή rubab) θεωρείται από τους Αφγανούς το εθνικό τους όργανο. Χρησιμοποιείται στην αστική μουσική της Καμπούλ, που συγγενεύει με το ινδικό σύστημα raga, και στη λαϊκή μουσική των Pashtun, όπου εφαρμόζεται το περσικό σύστημα nagme (naghme). Παίζεται σολιστικά ή ως όργανο μελωδικής και ρυθμικής συνοδείας της φωνής.
Τον 19ο αιώνα, ο αμίρης Sher Ali Khan εγκατέστησε στην αυλή του Ινδούς μουσικούς. Η συνύπαρξή τους με Ιρανούς και Αφγανούς/Pashtun μουσικούς στη συνοικία Kharabat της Καμπούλ δημιούργησε μια διακριτή αφγανική λόγια μουσική, που συνδύαζε στοιχεία από την ινδουστανική κλασική μουσική, την περσική ποίηση (ghazal) και τις αφγανικές/παστούνικες μουσικές παραδόσεις. Αργότερα, το Ράδιο Καμπούλ διατήρησε και διέδωσε αυτήν την μουσική, στην οποία το rabāb κατέχει κεντρικό ρόλο. Σήμερα, οι Αφγανοί μουσικοί που βρίσκονται εκτός του Αφγανιστάν επανασυνδέονται με τις ινδικές μουσικές πρακτικές, εντάσσοντας το rabāb στη σύγχρονη ινδική μουσική παράδοση.
Το αφγανικό rabāb είναι ευρέως διαδεδομένο σε αστικά κέντρα όπως η Kabul, η Herat και το Kandahar, ενώ απαντά επίσης στο Τατζικιστάν (rubob), στο νοτιοανατολικό Ιράν (Sistan και Baluchistan) και στη Νότια Ασία. Κατασκευάζεται σε διάφορα μεγέθη: τα μικρότερα χρησιμοποιούνται στις λαϊκές παραδόσεις των Pashtun, τα μεγαλύτερα στη λόγια μουσική. Το παίξιμο του οργάνου απαιτεί δεξιοτεχνικό χειρισμό στο δεξί χέρι, το οποίο, εκτός από τις κύριες χορδές, χτυπά και την πιο κοντή συμπαθητική χορδή, χάρη στην προσθήκη μιας προεξοχής στη γέφυρα του οργάνου τη δεκαετία του 1940. Τα πιο σύγχρονα rabab συχνά στολίζονται με σεντέφι· αντ’ αυτού, το συγκεκριμένο όργανο, ως παλαιότερο, έχει μόνο σκαλίσματα.
Το 2024, η τέχνη κατασκευής και παιξίματος του rabāb αναγνωρίστηκε ως Άυλη Πολιτιστική Κληρονομιά της UNESCO (Art of crafting and playing rubab/rabab, Afghanistan, Iran, Tajikistan, Uzbekistan).
Περιγραφική Ταξινόμηση
Trivia
Το συγκεκριμένο rabāb αγοράστηκε από τον Ross Daly σε παλιατζίδικο του Λονδίνου σε κακή κατάσταση (χωρίς δέρμα και χορδές). Στηριζόμενος σε πληροφορίες που αναζήτησε σε βιβλιοθήκη του Λονδίνου για την κουλτούρα των χωρών της Ανατολής, το επισκεύασε ο ίδιος, φέρνοντάς το σε κατάσταση που να παίζεται γύρω στο 1969-70. Όταν το πήρε μαζί του το 1972 και ξανά το 1973-74 στο Αφγανιστάν, Αφγανοί μουσικοί αναγνώρισαν τον κατασκευαστή του. Εκτιμάται ότι έχει ηλικία περίπου 110-120 ετών. Εκείνη την εποχή δε συνήθιζαν να στολίζουν τα rabāb με σεντέφι. Έτσι και το συγκεκριμένο όργανο έχει μόνο σκαλίσματα.
Στο Αφγανιστάν λέγεται ότι ο κατασκευαστής του rabab αναγνωρίζεται από τα σκαλίσματα της κεφαλής, κι έτσι η κεφαλή λειτουργεί ως υπογραφή του οργανοποιού. Αναφέρεται επίσης ότι σε ορισμένα όργανα στερεώνονται στο εσωτερικό του σκάφους δύο άδεια κελύφη αυγών κότας, τα οποία, σύμφωνα με την παράδοση, συμβάλλουν στη βελτίωση του ήχου.
Μουσική Παράδοση
Αφγανική αστική μουσική, Ινδική μουσική
Μουσικό Σύστημα
Raga, Nagme
Τεχνική Παιξίματος
Με ξύλινη πένα
Στάση Παιξίματος
Σταυροπόδι ή σε καρέκλα
Κούρδισμα
Bb - Φα - Ντο (σε τέταρτες), οι δύο χορδές αλλάζουν ανάλογα με το Raga
Έτος Απόκτησης
1968
Πηγή Απόκτησης
Αγορά από παλιατζίδικο του Λονδίνου σε άσχημη κατάσταση, χωρίς δέρμα και χορδές.
Χώρα προέλευσης
Αφγανιστάν, Kabul
Ιστορικό Επισκευών
Πρώτη επισκευή (1969–70) από τον Ross Daly, ο οποίος έβαλε δέρμα, κλειδιά και χορδές. Δεύτερη επισκευή (2017–18) από τον Javier Gonzalez, κτηνίατρο στην Ισπανία και, σύμφωνα με προσωπικές μαρτυρίες, έναν από τους κορυφαίους επισκευαστές rabāb.
Κατάσταση
5/5
Ιδιοκτήτης
Ross Daly
Οργανοποιός
Wasil Qaderi, Αφγανός κατασκευαστής της οικογένειας των Qaderi
Χώρα Κατασκευής
Αφγανιστάν
Κατασκευή
Σκαφτό από ενιαίο ξύλο (σώμα και μπράτσο). Μόνο η κεφαλή και η ταστιέρα είναι από ξεχωριστά κομμάτια ξύλου.
Πλήθος Συμπαθητικών Χορδών
15
Υλικά
Από ξύλο μουριάς σε ποιότητα που δε βρίσκεται πια, μπερντέδες από νάυλον, δέρμα από κατσίκα. Μπρούτζινες συμπαθητικές χορδές, τρεις χορδές από νάυλον που παίζουν μελωδία (παλιά ήταν εντέρινες) και ατσάλινες χορδές για τα ισοκρατήματα. Έχει σκάλισμα στην πίσω πλευρά και στην κεφαλή, ο πάνω καβαλάρης από κόκκαλο και ο κάτω από κέρατο. Δεν έχει στολίδια από σεντέφι.
Τάστα
Από νάυλον
Σημάνσεις
Μικρό σκάλισμα στο πίσω μέρος.
Ηχογραφήσεις
Αναφορές
Βιβλιογραφία:
Baily, J. 2015. War, Exile, and the Music of Afghanistan: The Ethnographer’s Tale. Routledge.
Baily, J. 2001. ‘Afghanistan’. Grove Music Online. https://www.oxfordmusiconline.com/grovemusic
Dick, A. et al. 2014. ‘Rabāb’. Grove Dictionary of Musical Instruments (2nd ed.), edited by Laurence Libin, vol. 4, 205-10. Oxford University Press.
Roy, S., 2021. ‘Le timbre du rubāb de Kaboul’. Cahiers d’ethnomusicologie. Anciennement Cahiers de musiques traditionnelles 34: 77-94.
Slobin, M. 1976. Music in the Culture of Northern Afghanistan. University of Arizona Press.
Sarmast, A. N. 2009. A Survey of the History of Music in Afghanistan: Special Reference to Art Music from c.1000 A.D. VDM Verlag.
Διαδικτυακοί τόποι
UNESCO Intangible Cultural Heritage. ‘Art of Crafting and Playing Rubab/Rabab’, https://ich.unesco.org/en/RL/art-of-crafting-and-playing-rubab-rabab-02143?utm_source=chatgpt.com













