To sāraṅgī χρησιμοποιείται τόσο στην κλασική μουσική (Hindustani) της βόρειας Ινδίας, του Πακιστάν, του Μπανγκλαντές και του Νεπάλ, όσο και –σε συγγενείς μορφές– σε τοπικές μουσικές παραδόσεις, ιδίως του Rajasthan και της βορειοδυτικής Ινδίας.
Λεπτομέρειες
Αποτελεί το σημαντικότερο τοξωτό χορδόφωνο της βόρειας Ινδίας, με ιδιαίτερη παρουσία στο Rajasthan. Προέρχεται από λαϊκές παραδόσεις, όπου συναντάται σε μικρότερο μέγεθος με λιγότερες χορδές. Κατά τη διάρκεια του 20ού αιώνα εντάχθηκε στην κλασική μουσική παράδοση της βόρειας Ινδίας (Hindustani), με παράλληλες αλλαγές στην κατασκευή και την τεχνική παιξίματος.
Ο Bundu Khan (1880–1955) θεωρείται καθοριστική μορφή για την καθιέρωση του sāraṅgī ως σολιστικού οργάνου, μεταφέροντας σε αυτό το ύφος και το ρεπερτόριο του khayāl, ενός κλασικού φωνητικού είδους ελαφρύτερου από το παλαιότερο και αυστηρότερο dhrupad. Παραδοσιακά, το sāraṅgī συνόδευε τη φωνή μιμούμενο με ακρίβεια τη φωνητική γραμμή, ακολουθώντας σαν σκιά τον τραγουδιστή με ελάχιστη χρονική καθυστέρηση. Στην αποδέσμευση του οργάνου από τον αποκλειστικό ρόλο της φωνητικής συνοδείας και την καθιέρωσή του ως αυτόνομου σολιστικού οργάνου συνέβαλαν καθοριστικά οι Pandit Ram Narayan (1927-2024) και Sultan Khan (1940-2011).
Στην κλασική μουσική της βόρειας Ινδίας, το sāraṅgī χρησιμοποιείται σήμερα τόσο σολιστικά όσο και ως μελωδική συνοδεία της φωνής, ενώ –όπως και το harmonium– παρέχει επίσης τη μελωδική βάση στα κονσέρτα σόλο tablā (lāharā) καθώς και σε παραστάσεις χορού kathak.
Tο ψάρι που έχει σαν στολίδι στην ταστιέρα θεωρείται σύμβολο καλοτυχίας, ενώ τα αρχιτεκτονικά μοτίβα στην ταστιέρα και την κεφαλή του οργάνου παραπέμπουν στην ινδο-μουσουλμανική κουλτούρα.
Μουσική Παράδοση
Ινδοπακιστανική
Μουσικό Σύστημα
Raga (Ινδία), Nagme (Αφγανιστάν)
Τεχνική Παιξίματος
Με δοξάρι - λαβή από κάτω (δεξί χέρι). Πλευρική πίεση της χορδής με το νύχι ή το δέρμα πάνω από το νύχι (αριστερό χέρι)
Στάση Παιξίματος
Σταυροπόδι, φωλιάζεται στην ποδιά
Κούρδισμα
Η διάταξη των χορδών δεν είναι ακριβώς όμοια σε όλα τα sāraṅgī. Το συγκεκριμένο έχει 34 χορδές σε τρεις σειρές. Οι 4 χορδές που αποτελούν την πάνω σειρά και στις οποίες παίζονται οι μελωδίες είναι κουρδισμένες σε Μι, Λα, Μι, με ένα επιπλέον ισοκράτημα στο Μι. Από τις 30 συμπαθητικές χορδές, οι 20 κουρδίζονται από πλαϊνά κλειδιά (σε τρεις σειρές των 7, 8 και 9 χορδών), και οι υπόλοιπες 10 κουρδίζονται από την μπροστινή όψη (4, 2 και 4) σύμφωνα με τη raga που θα παίξει ο μουσικός.
Έτος Απόκτησης
1985
Χώρα προέλευσης
Rajasthan
Κατάσταση
5/5
Ιδιοκτήτης
Ross Daly
Έτος Κατασκευής
1965
Κατασκευή
Μονοκόμματο ξύλο, σκαφτό
Πλήθος Χορδών
4
Πλήθος Συμπαθητικών Χορδών
30
Υλικά
Σώμα από jackwood (tun), τοπικό ξύλο Ινδίας, καπάκι από δέρμα κατσίκας, κύριες χορδές από έντερο, οι υπόλοιπες από μέταλλο, κλειδιά από teak, καβαλάρης από κόκκαλο, στολίδια από κόκκαλο
"Bor, J., N. Sorell, N. Magriel, and M. Helffer. 2014. ‘Sāraṅgī’. Grove Dictionary of Musical Instruments (2nd ed.), edited by Laurence Libin, vol. 4, 383-387. Oxford University Press.
Λάιος, Σ. 2021. Sangita Kiran: Ιστορία, θεωρία και πράξη της hindustani λόγιας μουσικής (Πρόλογος R. Daly, επιμέλεια: Α. Μπαλάντινα). ΙΕΜΑ - Κέντρο Μουσικής Πληροφόρησης.
Magriel, N. 2021. Sarangi Style in Hindustani Music. International Music Education Research Centre (IMERC) Press.
Qureshi, R. B. 1997. ‘The Indian Sarangi: Sound of Affect, Site of Contest’. Yearbook for Traditional Music 29: 1-38."
